مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در جلسه استماع سنای ایالات متحده اظهار داشت که آینده ایران در صورت کنار رفتن رهبر جمهوری اسلامی «نامشخص و بسیار پیچیده» خواهد بود و هیچ پاسخ سادهای برای مرحله بعد وجود ندارد.
روبیو با اشاره به ساختار قدرت در جمهوری اسلامی توضیح داد که نظام حاکم در ایران بر پایه دو ستون اصلی، یعنی رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران، استوار است؛ نهادی که مستقیماً به رهبر پاسخ میدهد. او افزود که در کنار این ساختار، مقامهایی بهاصطلاح نیمهمنتخب نیز حضور دارند که اگرچه در عرصه عمومی و سیاسی دیده میشوند، اما در نهایت همه تصمیمها و اقدامات خود را باید با نظر رهبر جمهوری اسلامی هماهنگ کنند.
وزیر امور خارجه آمریکا تأکید کرد که در صورت فروپاشی این نظام، هیچکس نمیتواند بهطور قطعی بگوید چه کسی قدرت را در دست خواهد گرفت یا روند گذار چگونه پیش خواهد رفت. او تنها امید را در این دانست که در صورت وقوع چنین سناریویی، امکان حرکت به سمت نوعی گذار از درون ساختارهای موجود فراهم شود.
روبیو در ادامه هشدار داد که هرگونه تغییر بنیادین در ایران بهمراتب پیچیدهتر از نمونههای مشابه خواهد بود، چرا که جمهوری اسلامی دهههاست بر سر کار است. او گفت چنین وضعیتی نیازمند «تفکر بسیار دقیق و برنامهریزی محتاطانه» خواهد بود، اگر روزی این سناریو به واقعیت تبدیل شود.
روبیو همچنین به این نکته اشاره کرد که رژیمهایی مانند ایران یاد گرفتهاند که شلیک به سر معترضان از طریق تک تیراندازان میتواند مؤثر باشد. با این حال، او تأکید کرد که رژیم در ضعیفترین وضعیت خود قرار دارد و مسأله اصلی این است که حکومت قادر به پاسخگویی به مطالبات مردم ایران نیست.
او دلیل اصلی وضعیت کنونی را فروپاشی اقتصادی ایران و ترجیح رژیم برای صرف منابع کشور در مسیر تسلیحات نظامی و حمایت از گروههای تروریستی بهجای سرمایهگذاری در جامعه دانست. روبیو خاطرنشان کرد که اگرچه ممکن است شعلههای اعتراضات در حال حاضر فروکش کرده باشد، اما به دلیل بیمیلی رژیم برای تغییر رفتار و رفع تحریمها، این اعتراضات در آینده دوباره زبانه خواهد کشید. او تصریح کرد: «مطالبات مردم ایران مشروع و همیشگی است و تا زمانی که این رژیم نخواهد تغییر کند یا از قدرت کنار برود، راهی برای حل بحرانها وجود نخواهد داشت.»
مارکو روبیو همچنین در جلسه استماع کمیته روابط خارجی سنا با اشاره به حضور ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در منطقه، هشدار داد که این نیروها در تیررس هزاران موشک بالستیک و پهپادهای انتحاری جمهوری اسلامی قرار دارند. او تأکید کرد که این تهدید یک بحث تئوریک نیست، بلکه «واقعیتی خطرناک» است که پاسخی قاطع میطلبد.
روبیو تصریح کرد که دونالد ترامپ برای حفاظت از جان سربازان آمریکایی و امنیت متحدانی همچون اسرائیل، حق استفاده از گزینه «دفاع پیشدستانه» را محفوظ میدارد. او گفت: «اگر شواهدی از حمله قریبالوقوع ایران داشته باشیم، برای جلوگیری از آسیب به پرسنل خود پیشدستی خواهیم کرد.»
در پاسخ به پرسشی درباره برآورد وزارت خارجه آمریکا از شمار کشتهشدگان اعتراضات در ایران، روبیو گفت: «قطعاً در حد هزاران نفر.»
وزیر خارجه آمریکا همچنین درباره اقدامات واشینگتن در ونزوئلا ازجمله بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور مخلوع، اعلام کرد: «برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته، گفتوگوهای جدی درباره تضعیف و حتی حذف حضور ایران، نفوذ چین و همچنین حضور روسیه در ونزوئلا در جریان است.» او به کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا گفت که مادورو باید از قدرت کنار گذاشته شود، چون ونزوئلا به پایگاهی برای عملیات دشمنان ایالات متحده از جمله چین، روسیه و ایران تبدیل شده است.